حوزه علميه خاتم الاوصياء

پرداختن ما به اقوال بايد هميشه دو ويژگى داشته باشد و درس خارجى كه اين دو ويژگى را نداشته باشد آن درس خارج يا نتيجه بخش نيست و يا بسيار كم نتيجه است. آن دو ويژگى اين است: نقد و تقرير.

نقد و تقرير چيست؟
نقد يعنى بررسى و ارزيابى قولى كه نقل مى شود. و نقد يك عنصر مشترك بين استاد و شاگرد است. هم استاد بايد نقد كند و هم شاگرد. شاگرد بايد دو تا نقد انجام دهد يكى نقد آن آرايى كه استاد طرح مى كند و يكى نقد ديدگاه خود استاد. اگر در درس فقط استاد نقد كرد و شاگرد نقد نكرد بى گمان آن نتيجه خوشايند بهره شاگرد نمى شود.

برای داشتن یک مطالعة خلاق و کاربردی، نکات زیر را در مطالعه خود مورد توجه قرار دهید:

قبل از مطالعه:
1.مطلب را یک بار به سرعت و به صورت اجمالی بخوانید و سعی کنید تصویری کلی از آن بدست آورید.
2.احساس شما نسبت به عنوان بحث چیست؟
3. آیا به راحتی با آن ارتباط برقرار می کنید و آن را می‌فهید؟
4. پیش فرضهای فهم این مطلب چیست؟

در بسياري از موارد، مباحثه باعث شكل‌گيري دوستي‌هاي ريشه‌دار، صميمانه و درازمدت مي‌شود. بسياري از علما و مراجع که زماني از طلبه‌هاي جوان زمان‌هاي دور بوده‌اند، هنوز هم با دوستان و هم مباحثه‌هاي قديم خود معاشرت دارند.

مهم‌ترين ويژگي ديرينه نظام درسي حوزه‌هاي علميه سنت «مباحثه» است. مباحثه همانگونه که از نامش پيداست، به معني بحث دو يا چند نفر درباره يک موضوع است. طلبه‌ها از همان روزهاي نخست ورود به حوزه ياد مي‌گيرند که يک «هم مباحثه» يا «هم بحث» براي خود پيدا کنند. آنها از ميان همکلاسي‌هاي خود فردي را برمي گزينند تا با او درباره دروس خود بحث کنند. با وجود کم‌رنگ شدن سنت مباحثه در سطوح عالي‌تر حوزه، هنوز هم طلاب مبتدي که پا به مرحله تحصلات مقدماتي مي‌گذارند، از سوي مديران و استادان حوزه تشويق مي‌شوند که حتما دروس خود را مورد بحث قرار دهند و به آنها توصيه مي‌شود که گروه‌هاي مباحثه نبايد بيش از سه نفر باشد؛ به قول معروف، دو نفر کم است و سه نفر زياد! در سال‌هاي نخست طلبگي، هنوز هم مباحثه از رونق نسبي خوبي برخوردار است و تاثير مهمي در فهم دروس دارد. طلبه‌ها با بهره‌گيري از مباحثه، مي‌توانند درس‌هاي روزانه خود را به خوبي بفهمند و به تدريج از مهارت سخنوري و قوت بيان مطلب و اقناع ديگران برخوردار شوند.